18 april 2010. Winteronderhoud Mantelmeeuw. Een terugblik.

Inleiding
Zoals bekend hebben we begin dit jaar de 5e prijs gewonnen bij de Goede Doelen Actie van de Telefoongids & Gouden Gids. De daarbij behorende € 2.000,--  is in zijn geheel besteed aan spullen benodigd voor de Mantelmeeuw. De Telefoongids & Gouden Gids wilde graag op de hoogte worden gebracht over hoe hun geld nuttig is besteed. Aan dat verzoek voldoen wij graag middels deze uitgebreide terugblik.
Tegelijkertijd zijn er natuurlijk meer sponsors geweest die mee hebben geholpen aan de hele operatie. Ook voor hen is deze pagina uiteraard bedoeld.

De voorbereiding
Al in de herfst van 2009 is door onze technici (allen vrijwilligers) begonnen met het opstellen van een lijst met punten die zouden moeten worden gedaan. Het was al snel duidelijk dat het bijbehorende prijskaartje schrikbarend was. In samenspraak met het bestuur is vervolgens besloten om een radarsysteem en AIS (een plaatsbepalingsysteem) deze winter nog niet te monteren. Ze zijn wel noodzakelijk voor specifieke weersomstandigheden, maar een jaartje uitstel vanwege ons beperkte budget leek verantwoord. Over bleven het voornemen om de volgende zaken aan te pakken:
- inspectie jet en grote beurt motor,
- inspectie en onderhoud tube,
- vernieuwing van de elektrische bedrading en vervanging marifoons,
- verhoging van het rek aan de achterkant,
- verbetering van de zit- en staplaatsen.,
Nog steeds een hele lijst; zeker als je bedenkt dat alle werkzaamheden in principe door onze eigen vrijwilligers uitgevoerd zouden moeten worden.

De Mantelmeeuw gaat de wal op
Op 13 december vaart de Mantelmeeuw richting Enkhuizen. Er staat een snijdend koude oostenwind. De walploeg staat te vernikkelen in de Compagnieshaven, maar ook in overlevingspak op de boot is het niet echt comfortabel. Als ze eenmaal op de trailer staat is snel duidelijk dat er ongepland werk bij komt. De trimplaat is krom en er zijn een paar plekken op de polyester romp die er niet koosjer uitzien. Eenmaal terug in Wijdenes wordt ze in de loods van Jan Hoek gemanoeuvreerd waar ze de eerste paar maanden zal blijven.
Voor meer foto's klik hier...

De "sloop"
Kort na het op de wal gaan valt de winter in. Omdat we vergeten waren om aan Jan Hoek te vragen om dubbele beglazing en een groot verwarmingssysteem, is het binnen in de loods ongeveer net zo koud als buiten. De winter zal lang aanhouden met het gevolg dat een aantal werkzaamheden worden uitgevoerd volgens het schema: half uur sleutelen, half uur thuis weer opwarmen, half uur sleutelen etc.
Niettemin is eind januari zo ongeveer alles er af gesloopt wat er af moest. De tube is gedemonteerd, de oude bedrading is in kaart gebracht en vervolgens verwijderd, de div. spullen op het console zijn gedemonteerd, de stoelen zijn eraf etc.
Bij de demontage van de tube alweer wat tegenslagen. Onder de tube zitten beschadigingen aan de romp, die beslist moeten worden aangepakt. Bovendien blijkt  dat, wil de tube nog een aantal jaren mee kunnen, een gewone onderhoudsbeurt aan de tube niet voldoende is. Ze zal naar een gespecialiseerd bedrijf moeten om weer helemaal tiptop in orde te worden gebracht voor de komende 5 jaar.
Ook bij de demontage van de spullen op het dashboard een tegenslag. Het kompas blijkt lek te zijn en dient te worden vervangen. Voor meer foto's klik hier...

De motor en de jetaandrijving
Met alle andere spullen verwijderd kan worden begonnen aan de motor en de jetaandrijving. Gelijk weer twee tegenslagen. In de eerste plaats dient een hydroliekpomp, benodigd voor de aansturing van de jet, te worden aangepakt. Ze begint uit haar lagers te lopen en zal het zeker komend jaar begeven als we haar zo laten zitten.
Dan blijkt er een lek te zitten in het koelsysteem. Diep onderin het motorcompartiment loopt een pijp die koelvloeistof transporteert. Aan de pijp is duidelijk zichtbaar dat de Mantelmeeuw bij Greenpeace ooit de wereldzeeën heeft bevaren: ze is ernstig aangetast door zout water. Een rotklus volgt, niet omdat er veel of dure materialen bij nodig zijn, maar omdat de pijp op een heel moeilijk bereikbare plek zit. Even lijkt het erop alsof de motor ervoor moet worden uitgebouwd, maar gelukkig weten de heren techneuten met wat slimme ideetjes de pijp toch te vervangen zonder motoruitbouw.
Div. filters worden vervangen, kleppen worden gesteld, olie ververst, koelvloeistof vernieuwd, hier en daar een slang vervangen etc. etc. Ook wordt er een oplossing gevonden voor de hydroliekpomp.
Het motorgeluid maakte het altijd onmogelijk om tijdens de vaart een normaal gesprek te voeren. Op strategische punten is geluidswerend materiaal aangebracht om het geluidsniveau omlaag te brengen. Voor meer foto's klik hier...

De tube
Deze gaat op transport naar Amsterdam om helemaal te worden nagekeken door het bedrijf dat ook de meeste tubes van de KNRM-boten onderhoudt. De ventielen worden gecontroleerd, de losse flapjes worden vastgelijmd, de naden worden nagelopen en waar nodig gerepareerd. Bij sommige compartimenten is het nodig om te gaan "dubbelen"; een techniek waarbij om het bestaande tubedeel een extra buis wordt gelegd. Omdat met name de neus kwetsbaar is, wordt deze verstevigd met een extra laag. Tenslotte wordt, om ongelukken in de toekomst te voorkomen, een antisliplaag aangebracht op de plek waar we normaal de boot instappen.
Terug uit Amsterdam wordt de tube voorlopig opgeslagen in de kassen van Topgardens Landscaping. Er gaan daar nog vele uurtjes zitten in het schoonmaken van de tube met als gevolg dat een tube die ooit oranje met zwart was, dat nu ook weer echt is.
Voor meer foto's klik hier...

De bedrading
Toen we de Mantelmeeuw van Greenpeace overnamen hadden we al gezien dat de elektrische bedrading een probleem zou kunnen gaan worden. Zo was bijvoorbeeld lang niet alle apparatuur gezekerd en sommige onderdelen functioneerden niet goed. De afgelopen 2 jaar zijn daar onze eigen spullen nog bijgekomen met als gevolg dat we met een boot voeren die elektrisch weliswaar in orde was, maar waar bij een storing steeds weer urenlang puzzelen nodig was om de oplossing te vinden. Mede omdat er in de toekomst beslist nog meer elektrische apparatuur zal worden ingebouwd  (radar, AIS) is de zware beslissing genomen om de hele bedrading te vervangen.
Allereerst is een waterdichte kast geplaatst waarin ook alle zekeringen voor de diverse apparatuur. Vervolgens is voor elk onderdeel nieuwe bedrading getrokken en aangesloten.  Een ingewikkeld en langdurig proces, maar het eindresultaat is dat we nu varen met een "gezekerde" boot waarin elektrische storingen snel zijn te lokaliseren en op te lossen. Bovendien is ze al voorbereid op toekomstige uitbreidingen en beschikken we nu een compleet boekwerk met alle schema's. Voor meer foto's klik hier...

De elektrische apparatuur
We hebben de afgelopen jaren regelmatig moeilijkheden gehad met onze marifoons. Dat lag deels aan de antennes, deels aan de bedrading, maar ook deels aan de marifoons zelf. Er is besloten om beide te vervangen door een robuuster type.
Daarnaast was het marifoonverkeer eigenlijk alleen goed te volgen door degene met een headset op. Een ongewenste situatie omdat ook voor de rest van de bemanning belangrijke informatie via de marifoon kan binnenkomen. Om die reden is besloten om twee grote, waterdichte speakers te plaatsen op het rek achter de "staanplaatsen".
Dan het zwaailicht. Dat was een lamp met een ronddraaiende spiegel. De klappen die de boot maakt bij hogere snelheden zorgde er echter regelmatig voor dat de spiegel vastliep tegen de behuizing van de lamp. Ofwel, het was plotseling geen zwaailicht meer. Conclusie: vervang het zwaailicht door strobelampen. Dit soort lampen heeft geen bewegende onderdelen, maar geeft in hoog tempo lichtflitsen af.
Een acculader 12 Volt is ingebouwd om in geval van lege accu's de boel te kunnen opladen.
Voor meer foto's klik hier...

Verhoging van het hekwerk achterop
Er is van aluminium een ingenieuze, opklapbare constructie gemaakt, waarop zowel de marifoonantennes als de radarreflector werden geplaatst. Niet alleen door het verhogen, maar ook door het op de juiste afstand van elkaar plaatsen van de antennes hopen we nu definitief beter te ontvangen te zijn door anderen. De radarreflector is op zichzelf een passief ding. Maar door haar hoger te plaatsen wordt de kans groter dat een ander schip ons op de radar "ziet". Mooi meegenomen dus.

Verbetering zit- en staplaatsen
De "hangplekken" direct achter het console zijn in de praktijk te smal gebleken. Je staat elkaar eigenlijk voortdurend in de weg. Verbreding was de enige optie, maar dat kon uiteraard niet onbeperkt. Je wilt namelijk ook nog van het voorschip naar het achterschip kunnen komen zonder obstakels. Proefondervindelijk is vastgesteld dat met een verbreding van 20 cm. beide plaatsen comfortabel zijn te bezetten (voor zover je kunt spreken van "comfortabel" op een snelle RIB), terwijl de leuningen nog net geen obstakel vormen bij het verkassen van voor- naar achterdek en v.v.
Tevens zijn op het  rek achterop op strategische plekken kussens geplaatst om opstappers die daar staan tijdens een tocht, net even wat meer comfort te bieden.

De romp
Reparaties aan de polyester romp vereisen dat de houten ondergrond droog is en dat de buitentemperatuur minstens een paar graden boven nul is. De lange vorstperiode gooide daarbij ernstig roet in het eten. Pas nadat deze goed en wel over was, kon hieraan worden begonnen. Geluk bij een ongeluk: sommige te repareren plekken zaten niet op de "dragende constructie" van de romp. We hadden al afgekeken van de Valentijns van de KNRM, dat niet-dragende delen geen polyesterreparatie behoeven. Drogen, impregneren en vervolgens schilderen is in zo'n geval voldoende.
Niettemin waren ten gevolge van de lange vorstperiode sommige reparaties pas op het laatste moment klaar. Voor meer foto's klik hier...

De trimplaat
Met veel passen en meten is een geheel nieuw exemplaar geplaatst. Deze verstelbare plaat ligt achter de uitgang van de jet net onder water. De stand van de plaat luistert nauw en kan het verschil maken tussen 50 km. varen of 60 km. Staat ze te schuin dan geeft ze te veel weerstand waardoor de topsnelheid negatief wordt beïnvloed. Staat ze te recht dan komt de boot moeilijk in plané en wordt de topsnelheid ook negatief beïnvloed. Een precies werkje dus.

De afronding
Eind maart heeft het hele dorp meerdere keren kunnen genieten van een reddingboot op transport. In nog geen 24 uur tijd werd ze 3 keer van de ene kant van het dorp naar de andere kant verplaatst. Eerst werd ze voorzichtig uit de loods van Jan Hoek gemanoeuvreerd om op transport te gaan naar Taxibedrijf Katax om haar helemaal schoon te spuiten (ook het motor-compartiment). Vervolgens langs bij Topgardens Landscaping waar de tube werd opgepikt.  en uiteindelijk op weg naar de loods van Loonbedrijf Zwaan waar de laatste losse eindjes aan elkaar zouden worden geknoopt.
Voor meer foto's klik hier...

De tewaterlating
Met hulp van een telekraan van de Fa. Boots uit Hem gaat ze op 2 april te water in Broekerhaven. De Zeehond is stand-by, want het is allerminst zeker dat ze op eigen kracht zal kunnen varen. Bepaalde zaken zijn nu eenmaal niet te testen op het droge. De motor bijvoorbeeld wordt gekoeld door grote hoeveelheden opgepompt water langs een radiator met koelvloeistof te leiden. De pomp kan echter alleen water aanzuigen als de boot in het water ligt. Niet te testen dus. Maar ze sloeg probleemloos aan. Toch was assistentie van de Zeehond noodzakelijk, want op weg terug naar Wijdenes gingen de V-snaren aan flarden.
Voor meer foto's klik hier...

We zijn er weer!!
De V-snaren zijn de dagen daarop vervangen, waarna ook de besturing van de voor- en achteruit kon worden afgesteld. Nadat ook nog wat andere kleinigheden waren opgelost, konden we op 8 april aan de Kustwacht melden dat de Mantelmeeuw weer operationeel inzetbaar was. Later dan we graag hadden gewild, maar onontkoombaar door de tegenslagen die we hadden en door de extreem lange winter. Rest een trots gevoel dat deze megaklus, op de tubereparatie na, geheel door onze eigen  vrijwilligersgroep is uitgevoerd. Hulde....
Iedereen die er tot nu toe mee heeft gevaren is enthousiast. Niet alleen is het motorlawaai verminderd, ook de vaareigenschappen zijn sterk verbeterd. Ze komt makkelijker in plané en blijft dat ook als er flink gas wordt teruggenomen. (Een boot is in plané als haar neus wat omhoog komt waardoor nog slechts een deel van de romp het water raakt. Dat scheelt weerstand en daarmee uiteraard ook brandstof).


Met dank aan......

De Telefoongids & Gouden Gids. Begin dit jaar maakte de Telefoongids & Gouden Gids bekend dat wij de 5e prijs hadden gewonnen bij hun Goede Doelen Actie. Op hun kosten mocht voor € 2.000,-- worden besteed bij leveranciers uit de regio. Dit bedrag is besteed aan 2 robuustere marifoons, 2 speakers voor achter op het rek, een nieuw kompas, een acculader, een hydroliekpomp en div. filters, slangetjes, oliën, koelvloeistof e.d. voor gebruik tijdens het groot onderhoud van de motor.

De Wijdenesser Kamer. De kosten voor de reparatie van de tube lagen veel hoger dan begroot, maar gelukkig heeft de Wijdenesser Kamer deze grotendeels voor haar rekening genomen middels een bijdrage van € 750,--.

Transportbedrijf Jan Hoek. De Mantelmeeuw heeft de hele winter gratis in de loods van Transportbedrijf Jan Hoek gestaan.


Topgardens Landscaping. Nadat de tube is gerepareerd in Amsterdam, is ze terecht gekomen in de kas van Topgardens Landscaping. Daar is ze helemaal schoongemaakt en opgepoetst, zodat ze er nu weer tiptop uit ziet.

Rijsbergen automaterialen. Diverse onderdelen voor dashboard (waaronder een nieuwe brandstofmeter) en motor zijn geleverd tegen een fikse korting door Rijsbergen Automaterialen.

SEW. Dit bedrijf uit Broek op Langedijk heeft voor ons een nieuwe kunststof ruit geregeld.




Strobe Supply. Twee nieuwe strobelampen ter vervanging van het oude zwaailicht zijndoor Strobe supply geleverd tegen een fikse korting.

Polytechniek. De Materialen voor de antennedrager boven op het oorspronkelijke rek achterop zijn beschikbaar gesteld door Polytechniek uit Hem.


Overbeek Meubelrestyling. De nieuwe kussen op de rugleuningen e.d. zijn gratis voor ons gemaakt door Overbeek Meubelrestyling.


Boots Berging. De tewaterlating is gratis en voor niets uitgevoerd door een telekraan van de firma Boots uit Hem.

Loonbedrijf Zwaan. Voor het afmonteren en vaargereed
maken is de Mantelmeeuw bijna een week te gast geweest in de werkplaats van Loonbedrijf Zwaan.

Taxibedrijf Katax. De Mantelmeeuw is incl. het motorcompartiment
helemaal schoongespoten bij Taxibedrijf Katax.